پنج شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷ - ۶:۴۵

کانال مالی اروپا؛ یک قدم به پیش

محمدعلی دیانتی‌زاده

بحث در مورد راه‎اندازی کانال ویژه مالی برای ایران از سوی سه کشور اروپایی امضاکننده برجام در حالی ادامه دارد که برخی گروه‎ها سعی در تقلیل اهمیت این سازوکار حمایتی و جایگاه آن در تجارت خارجی ایران دارند.

اما اگر سیر شکل‎گیری این سامانه و حواشی آن را در ۹ ماه اخیر مرور کنیم، چرایی زمان‎بر بودن این فرایند و محدودیت‎های کنونی مترتب بر آن را در خواهیم یافت.

با خروج آمریکا از برجام، بار دیگر بحث قطع دسترسی بانک‌های ایرانی به سوئیفت به میان آمد اما سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه با ارسال نامه‌ای به وزیر خزانه‌داری آمریکا، خواستار آن شدند که بازگشت تحریم‌ها علیه ایران شامل حال سوئیفت نشود.

به‌رغم این درخواست وزارت خزانه‌داری آمریکا در آبان‌ماه امسال اعلام کرد دسترسی بانک مرکزی ایران به سوئیفت قطع شده است و بار دیگر تسویه‌حساب‌های مرتبط با صادرات و واردات ایران دشوار می‌شود.

بر این اساس، مقامات اروپایی به دنبال برنامه‌ریزی برای معرفی نظام جایگزین سوئیفت برای انجام پرداخت‌ها به ایران برآمدند اما اعلام کردند که فرایند آن طولانی خواهد بود و تا چند ماه آینده آماده نخواهد شد.

کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ابتدا اتریش را به‎عنوان بهترین نامزد میزبانی مکانیزم ویژه مبادلات مالی با ایران تشخیص دادند، اما اتریش علاقه‌ای به این کار نشان داد. نام بلژیک و لوکزامبورگ هم به‌عنوان میزبان‌های احتمالی به میان آمد، اما بلژیک و لوکزامبورگ نیز امتناع کردند. سرانجام سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان به ترتیب میزبانی، مدیریت و حسابرسی این سازوکار مالی را برعهده گرفتند.

این در حالی است که دو کشور دیگر باقی‎مانده در توافق برجام یعنی چین و روسیه نیز در ماه‎های گذشته جز انتظار برای تعیین تکلیف این سازوکار که در ابتدا به عنوان SPV (مکانیزم ویژه مبادلات مالی با ایران) نام برده می‎شد، اقدام مؤثری انجام ندادند و حتی بزرگ‎ترین حامی تبادلات مالی ایران یعنی کونلون‎بانک چین نیز از همکاری با تجار و تولیدکنندگان ایرانی پا پس کشید.

حال نیز بر کسی پوشیده نیست که سازوکار این کانال مالی مانند سوئیفت نیست بلکه به مثابه صندوقی مختص ایران است؛ بر این اساس، بدون آن‌که پولی بین ایران و کشورهای اروپایی خریدار نفت ایران رد و بدل شود، ایران می‌تواند ما به ازای صادرات نفتی و غیرنفتی خود، کالا و خدمات از اروپایی‎ها خریداری کند که در گام نخست محدود به خرید کالاهای بشردوستانه و غیرتحریمی یعنی غذا، دارو و تجهیزات پزشکی از سه کشور مذکور خواهد بود و در مراحل بعد مشروط به رعایت استانداردهای FATF به خرید کالاها و خدمات خارج از تحریم‎های اتحادیه اروپا و سازمان ملل از دیگر کشورهای اروپایی و غیراروپایی تعمیم خواهد یافت.

بدین ترتیب در مرحله نهایی کالاها و خدماتی نیز که آمریکا با خروج از برجام مشمول تحریم‎های خود کرده است، قابل خریداری خواهد بود. در این سازوکار، تجار و خریداران ایرانی می‌توانند از محل وجوه واریزشده به این صندوق، حواله ارزی دریافت کنند و خرید خود را در کشور مقصد انجام دهند.

بنابراین همان‎طور که نایب‎رییس مجلس شورای اسلامی نیز گفته است «اینستکس» از نظر استقلال اروپا در مقابل آمریکا مهم و نافع است.

لینک کوتاه : http://negaheghtesadi.ir/?p=7832
به اشتراک بگذارید:
نظرات کاربران :

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)