سمینار «مسئولیت اجتماعی و توسعه پایدار» با مشارکت سازمان مدیریت صنعتی، روز ۲۷ بهمنماه در برج میلاد برگزار میشود. این رویداد با محورهایی همچون مسئولیتپذیری اجتماعی شرکای مدیریت شهری، رویکردهای نوین و استانداردهای بینالمللی، تحولات جهانی در نهادهای مالی، شهری و شرکتی و نقش بنگاههای اقتصادی در توسعه پایدار شهری برگزار خواهد شد.
به گزارش نگاه اقتصادی، در همین راستا، نشستی خبری با حضور عبدالمجید رحمانی؛ دبیر ستاد راهبری و رئیس دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شهرداری تهران و حسین رضایی؛ مدیر آموزشهای تخصصی و کاربردی سازمان مدیریت صنعتی برگزار شد که در آن، روند شکلگیری و اقدامات شهرداری تهران در حوزه مسئولیت اجتماعی تشریح شد. مسئولان حاضر در این نشست تأکید کردند که نگاه مدیریت شهری در این دوره، عبور از رویکرد صرفاً اجرایی و حرکت بهسمت نهادسازی، گفتمانسازی و استفاده از ظرفیتهای علمی و صنعتی کشور است.
به گفته مسئولان، سمینار پیشرو صرفاً یک رویداد علمی نیست، بلکه حاصل چند سال پیگیری در حوزه کاهش آسیبهای اجتماعی، مشارکتجویی از تشکلهای مردمی و تقویت پیوند میان شهرداری، دانشگاهها و بنگاههای اقتصادی بهویژه با مشارکت سازمان مدیریت صنعتی است.
*مسئولیت اجتماعی؛ مصوبهای که دوباره جان گرفت
عبدالمجید رحمانی، دبیر ستاد راهبری و رئیس دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شهرداری تهران، با مرور سابقه این رویکرد تأکید کرد مصوبه مسئولیتپذیری بنگاههای اقتصادی که در سال ۱۳۹۶ و در دوره چهارم شورای شهر به تصویب رسید، در دوره پنجم عملاً متوقف ماند، اما از سال ۱۴۰۰ با تغییر نگاه مدیریت شهری دوباره در دستور کار قرار گرفت.
به گفته رحمانی، نگاه شهردار تهران بر این اصل استوار است که مدیریت شهر فقط به ساختوساز و کالبد محدود نمیشود و باید به مسائل اجتماعی، انسانی و زیستمحیطی نیز بهطور جدی پرداخته شود؛ نگاهی که منجر به شکلگیری «قرارگاه اجتماعی شهر تهران» شد.
*قرارگاه اجتماعی؛ نقطه عطف مسئولیت اجتماعی عملی
اولویت نخست این قرارگاه، ساماندهی معتادان متجاهر بود؛ موضوعی که سالها بهدلیل موانع قانونی و اجرایی، بلاتکلیف مانده بود. رحمانی اعلام کرد ظرفیت مراکز ماده ۱۶ در ابتدای این دوره حدود ۷ تا ۸ هزار تخت بود، اما اکنون به ۲۳هزار تخت افزایش یافته است؛ ظرفیتی که طی چهار سال و نیم اخیر، با مشارکت دستگاههایی مانند فراجا و بهزیستی، امکان ساماندهی بخش قابل توجهی از آسیبدیدگان اجتماعی را فراهم کرده است.
در کنار آن، شناسایی و ساماندهی بیش از ۵ هزار کودک کار در موقعیت خیابان، از دیگر محورهای مهم این رویکرد بوده است. مراکزی که با همکاری نهادهای قضایی، بهزیستی و شهرداری ایجاد شدهاند، نمونهای از مسئولیت اجتماعی «در عمل» محسوب میشوند؛ نه در قالب بیانیه و گزارش.
*همراهسراها؛ پاسخ به یک خلأ قانونی
رحمانی همچنین به توسعه همراهسراها در تهران اشاره کرد؛ موضوعی که اگرچه در قوانین بالادستی تعیین تکلیف نشده، اما در این دوره مدیریت شهری با کمک خیّران تقویت شده است. در حال حاضر ۱۱ همراهسرا در تهران فعال است و به گفته وی، در ماههای آینده چند مرکز دیگر نیز به بهرهبرداری میرسد. با ساخت ۳ تا ۴ همراهسرا برای بیمارستانهای اصلی شهر، ظرفیت همراهسراهای پایتخت تکمیل خواهد شد.
*از اجرا تا گفتمانسازی؛ شکلگیری دبیرخانه مسئولیت اجتماعی
آنچه این نشست را از یک گزارش عملکرد معمولی متمایز میکرد، تأکید بر «گفتمانسازی» در حوزه مسئولیت اجتماعی بود. به گفته حسین رضایی؛ مدیر آموزشهای تخصصی و کاربردی سازمان مدیریت صنعتی، دبیرخانه مسئولیت اجتماعی شهرداری تهران طی ماههای گذشته، مجموعهای از ۱۲ نشست تخصصی و دورههای آموزشی را با حضور اساتید برجسته دانشگاههایی چون دانشگاه تهران، الزهرا و علموصنعت برگزار کرده است.
همچنین پیوند میان صنایع، دانشگاهها و شهرداری بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم این مسیر مطرح شد؛ پیوندی که قرار است در سمینار ۲۷ بهمن، به شکلی پررنگ و پرشور خود را نشان دهد.
*اطلس، منشور و گزارش توسعه پایدار
از دیگر اقدامات در دست اجرا، تدوین «اطلس مسئولیت اجتماعی» برای توزیع فضایی امکانات و ترسیم زیستبوم مسئولیت اجتماعی شهر تهران است؛ اطلسي که میتواند مبنای تصمیمگیری هدفمند در حوزههای اجتماعی و محیطزیستی باشد.
همچنین تنظیم منشور، نظامنامه و پیماننامه مسئولیت اجتماعی با هدف درگیرکردن بدنه شهرداری در کنشگری اجتماعی، و الزام شرکتها به ارائه گزارش توسعه پایدار در کنار عملکرد اقتصادی، از جمله برنامههایی است که نگاه شهرداری را از CSR صرفاً سازمانی، به خلق «ارزش مشترک» و همافزایی در مدیریت شهری سوق میدهد.
*مسئولیت اجتماعی؛ از شرکتها تا شهروندان
در این رویکرد، تفکیک روشنی میان مسئولیت اجتماعی شرکتی و مسئولیت اجتماعی آحاد جامعه قائل شدهاند. هدف، صرفاً هزینهکرد منابع نیست؛ بلکه تربیت شهروندانی مسئولیتپذیر است که نسبت به مسائل شهر بیتفاوت نباشند.
بر همین اساس، شهرداری تهران اعلام کرده تا سقف ۳ درصد از درآمد خود را در حوزه ESG هزینه میکند و در عین حال، از طریق هیأتهای اندیشهورز و همکاری با مراکز علمی و سازمان مدیریت صنعتی، به دنبال بومیسازی مفاهیم مسئولیت اجتماعی و توسعه پایدار است.
*فراتر از روزهای عادی
اشاره رحمانی به نقش شهرداری در مقاطع بحرانی – از جمله جنگ ۱۲روزه و تأمین مایحتاج زندگی شهروندان – نشان داد مدیریت شهری خود را در بزنگاهها جایگزین یا مکمل سایر دستگاهها میداند؛ نگاهی که مسئولیت اجتماعی را نه پروژهای مقطعی، بلکه وظیفهای مستمر تلقی میکند.
به نظر میرسد سمینار ۲۷ بهمن، ویترین این مسیر چندلایه باشد؛ مسیری که اگر از سطح همایش فراتر برود، میتواند مسئولیت اجتماعی را به یکی از ارکان تصمیمسازی در مدیریت شهری تهران تبدیل کند.
منبع: سرمایه ملی